717

مهرگیاه

مهرگیاه از گیاهان کهن و اسطوره ای است که باور به پیدایش انسان از آن و خاصیت مهرزایی و عشق آفرینی اش پدیده ای جهان شمول است

باورهای اسطوره ای افسانه های پیرامون مهرگیاه از شرق تا غرب رواج دارد
یونانیان مهره گیاه را سنبل عشق و محبت میدانند و عقیده دارند که ریشه این گیاه پیش از آفرینش انسان در بهشت روییده و همان درخت دانش بوده است (شولتز،91،88)

از منظر طب سنتی ایران مهرگیاه قوای باه را می­افزاید و از این نظر نماد عشق شهوانی است. اطلاق واژة مهرگیاه بر آن به جهت همین خاصیت مهرافزایی و عشق­آفرینی است. در متن اوگاریتی سدة 14ق.م. به پیام عشقی که در این گیاه وجود دارد اشاره شده (جودائیکا،466/13) و در پاپیروس اِبِر در حدود 550 ق.م. میوة مهرگیاه محرک عشق دانسته شده است

ریشه این گیاه در آیینهای تدفین در مصر فراعنه در اهرام نگهداری می­شد تا فراعنه در جهان ابدی قدرت و توان جنسی داشته باشند. همچنین، تندیسهای زنانه­ای که با اندامهای جنسی برجسته نماد زایایی و تحریک جنسی هستند و در مقابر باستانی قسطنطنیه، مرسینا، آنتیوخ و دمشق کشف شده­اند با تصاویر مهرگیاه تزیین شده ­است

در خصوص خاصیت مهرافزایی مهرگیاه در تحفه­الغرائب ــ متنی فارسی از حاسب طبری در سدة 4 ق.ــ داستانی جالب آمده است که طی آن گنجشکی مدام جفت خود را فرا می­خواند ولی او از وی می­گریخت و فرمان نمی­برد. درنتیجه گنجشک نر پرید و رفت و از مهرگیاه شاخه­ای به منقار گرفت و بازگشت. تا گنجشک ماده آن شاخه را دید فوراً مطیع شد. از آن پس این تجربه را آدمیان نیز آموختند و به کار بستند.

تا چندی پیش استفاده از مهرگیاه در بسیاری از اعمال جلب محبت و افزایش میل جنسی رواج داشت. در تهران زنان برای جلب محبت شوهرانشان اندکی مهرگیاه را به طور پنهانی به آنها می­خوراندند. سپس زنان به شدت از شوهرانشان مراقبت می­کردند تا ترشی نخورند، زیرا معتقد بودند خوردن ترشی تا 40 شبانه­ روز بعد از خوردن مهرگیاه انسان را دیوانه و مجنون می­سازد.

در داستانی معروف در پیرسواران ملایر مردی به نام علیشاه اندکی پس از ازدواج با دختری دیوانه می­شود. زیرا دختر برای اینکه اشتیاق و میل علیشاه را به خود بیشتر کند به او مهرگیاه خورانیده بود، اما علیشاه قبل از 40 روز ترشی خورد و مجنون شد (رسولی،418).

در خراسان زنان برای جلب محبت شوهرانشان مراسمی داشتند که در آن طی آیینی خاص چشمان خود را سرمه می­کشیدند و حین سرمه کشیدن چنین می­خواندند: سرمة من سرمه پری/سرمة من دل می­بری/سرمة من آهن­ربا/سرمة من مهرگیاه. درزمان خواندن صیغه عقد نیز مهرگیاه به کار می­رفت. بدین ترتیب که قبل از اینکه عروس و داماد شیرینی در دهان هم بگذارند، مادرزن اندکی مهرگیاه در شیرینیها می­ریخت.

مهرگیاه همچون اشیاء جادویی دیگر مثل نوشدارو، جوجادو، مهرة مار و آلات جنسی کفتار و گربة ماده، نوعی طلسم و تعویذ محسوب می­شد. این اشیاء جادویی را به شکلهای مختلف استفاده می­کردند. مثلاً آن را به بدن می­مالیدند یا در غذا می­ریختند یا آنها را دود می­دادند و دود را به بدن نزدیک می­کردند گاه آنها را در آتش می­نهاندند و می­سوزاندند و دوده و خاکستر آن را با خود حمل می­کردند

به غیر از جلب محبت، زنان از مهرگیاه برای درمان ناباروری و پسرزایی استفاده می­کردند. به گزارش هانری ماسه ایرانیان عقیده داشتند اگر زن نازایی از مهرگیاه بخورد بر حسب اینکه قسمت نرینه یا مادینه را خورده است پسر یا دختر می­زاید. ایرانیان مانند اروپاییان باستان به فواید مهرگیاه اعتقاد دارند و از آن برای پیشگیری و درمان صرع، نازایی، سقط جنین، و محافظت از جادو و طلسم استفاده می­کردند

مهرگیاه – دعای مشکل گشا (moshkellgosha.ir)